ابن الأثير ( مترجم : خليلى / حالت )
191
الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي )
محمد بن عبد خارجى تغلبى با عده سيزده تن قيام و خروج نمود . قيام و شورش او در محل « ديار ربيعه » بود . غانم بن ابى مسلم بن احمد طوسى او را تعقيب كرد كه او فرمانده پادگان موصل بود . جنگ كرد . و چهار تن از خوارج را كشت و خود محمد بن عبد اللّه را اسير نمود و به شهر سامرا فرستاد كه بزندان سپرده شد . در آن سال وصيف ترك از اصفهان و جبال ( زاگرس و كرمانشاهان و لرستان ) و فارس بازگشت او بتعقيب اكراد رفته بود زيرا آنها مرتكب فتنه و فساد شده و در آن نواحى شوريده بودند . پانصد تن همراه خود آورده بود كه كودك و اسير بودند آنها را بازداشتند . بوصيف هم هفتاد و پنج هزار دينار ( زر ) انعام و خلعت و يك شمشير ( مرصع ) داده شد . در آن سال سپاه مسلمين مشركين را در « جليقيه » قصد كردند . كشت و اسير گرفتند و غنيمت آوردند و در آن لشكركشى به شهر « ليون » هم رسيدند شهر را محاصره كردند و منجنيق را به شهر بستند اهالى ترسيدند و از شهر گريختند . مسلمين هر چه خواستند از آن شهر بردند و ربودند و خانهها را ويران نمودند ولى نتوانستند حصار و برج و بارو و ديوار شهر را ويران كنند ( كه محكم بود ) آن را به همان حال گذاشتند و باز گشتند . زيرا پهناى آن ديوار هفده گز بود ولى در آن چند رخنه زدند و چند جاى آن را شكافتند . در آن سال فدا و مبادله اسراء ميان مسلمين و روميان جارى شد . طرفين در ساحل رود « لامس » جمع شدند و آن بمسافت يك روز راه از طرسوس بود . واثق هم در بغداد روميان را خريد ( كه بنده شده بودند تا آنها را با مسلمين كه گرفتار شده بودند مبادله كند ) . واثق احمد بن سعيد بن مسلم بن قيتبه را مرزبان نمود و مرزها را به او سپرد همچنين شهرهاى بزرگ و مراكز نزديك مرز را و به او دستور داد كه در فدا و مبادله